Angst en depressie bij autisme

Vraag: Ondanks je autisme lijk je geen last de hebben van angst of depressie. Als ik naar jou luister over angst, vraag ik me af hoe je aankijkt tegen dat er wordt gezegd dat mensen met autisme vaak te maken hebben met angst en depressie?

Antwoord: Ik kan me deze vraag goed voorstellen en ik ben blij dat je hem stelt, omdat ik dan kan invoelen en uitleggen.
Dat ik geen angst heb is niet helemaal waar. Zeker toen ik jong was had ik veel angst, voornamelijk sociale, verder juist vrij weinig en ik denk dat dat bij de meeste autisten zo is. Tegelijk was ik ook enorm dapper en had ik veel levensvreugde. Dat betekende dat levensvreugde wilde ontdekken en moed wilde manifesteren. Angst interfereerde met de stroom vanuit mijn hart en die was zo sterk dat voor mij angst geen optie was. Ik heb daarom angst structureel overwonnen met moed. Bewust. (maar alleen voor dingen die dat waard waren) Dat heeft me heel veel gebracht, maar koste ook heel veel energie. Dat is een consequentie van gevoeligheid, maar een consequentie die ik accepteer en neem zoals het is, omdat het nou eenmaal zo is.

Angst interfereerde met de stroom van mijn hart...
angst was geen optie

Dat mensen met autisme vaker last hebben van angst is begrijpelijk. De gevoeligheid maakt dat dingen veel en veel harder binnenkomen en pijn doen en vervolgens conclusies achterlaten die zeggen: dat is gevaarlijk! Sociaal is er ook nog eens een onvermogen om mee te doen met het spel zoals het gespeeld wordt. Angsten daarvoor zijn dus in zekere zin reëel tot er een manier is gevonden te mogen zijn zoals je bent. Om te kunnen blijven functioneren is het heel belangrijk dat je subtiel leert voelen wanneer er disbalans ontstaat en zodra die maar enigszins ontstaat, je direct weer terug naar het midden veert. Ga je te ver uit het midden, door bijvoorbeeld heel hard je best te doen om toch mee te doen, of door kwetsing te negeren, omdat anderen daar ook geen last van lijken te hebben, dan kun je de weg naar balans niet meer goed vinden en kun je gemakkelijk naar beneden roetsjen op de ladder van angst. Om dat te voorkomen moet je dus opmerkzaam blijven voor je gevoel en sneller ingrijpen. Probleem daarin met de manier waarop er met autisme omgegaan wordt is juist een mentaal vangnet aanspreken door het aanbrengen van vele regels, waarmee je op de lange termijn de gevoelshulpbron afsnijdt.

Typerend ook voor de angst-modus is het ontbreken van een ik die keuzes kan maken. Zak je te ver in angst dan verlies je de verbinding met jeZelf. Het ontbreken van een ik-referentie punt dat kenmerkend is voor autisme, maakt dat autisten de mentale verbinding naar een ík’ en daarmee naar een fictief daar en straks niet kunnen maken en daarmee op juist dat soort momenten makkelijker in de greep van angst en zelfs paniek komen. Zoals bijvoorbeeld na een simpele vraag als: “Wil jij dat straks even doen?” Belangrijk hierin is te gaan beseffen dat deze ‘ik’ die neurotypische mensen gebruiken om zichzelf aan te refereren niet ons werkelijke Zelf is. Ons werkelijke zelf kunnen we alleen maar vinden door de gevoelsverbinding met het stille middelpunt in ons. Dat behoeft begrip over een andere manier van aanspraak maken op jezelf die dit zal ondervangen, waardoor je kunt leren vertrouwen op interne hulpbronnen in plaats van op externe.

Ook het gefocuste brein kan leiden tot vasthouden aan angst-ideeën ondanks dat het misschien niet meer nodig is. Daarom is het belangrijk voor autisten zich te trainen in het openen van hun geest. Open houden. Juist het o zo creatieve brein dat op velen van hen zit aan te spreken voor persoonlijk zorg.  (overigens leg ik dit allemaal uit in de online cursus drieluik: De kracht van autisme)

Komt er angst en zou ik me daar vervolgens zielig of naar of minder om voelen, zou dat een haard zijn voor depressie. Heeft een autist eenmaal een denkspoor gevonden dan blijft hij daarin hangen. Voelt zo’n denksport niet 100% goed.. klopt het ergens niet... dan blijf je daarin kringetjes draaien. Ook dat is bodem voor depressie. Heb je een negatief denkspoor over ‘jezelf’ te pakken dan is dat dus funest, want die kloppen per definitie niet. En het negatieve beeld dat er heerst van autisme draagt daaraan bij. Het is dus belangrijk autisme te gaan zien als kracht en niet als zwakte en dat denkspoor aan te nemen en in te zetten. En om dit bewust te gaan begrijpen en leren hanteren. Wij zijn geen prooi van ons brein, ons brein is dienstbaar aan ons. En een autistische brein heeft veel potentie!

Terugkomende op je verwondering dat je bij mij niet veel angst ziet is dit dus een verdienste van 1. het feit dat ik nooit de connectie naar mijn hart verloren ben en 2. het menselijke gereedschap waarmee ik het leven te leven had ben gaan leren gebruiken op een manier die vóór mij werkt in plaats van tegen. Mee met de natuurlijkheid van het leven.

3 reacties op “Angst en depressie bij autisme”

  1. Jeanine Bekker

    Beste Vera,
    Mijn dochter van 14 jaar zit inmiddels al twee jaar thuis vanwege haar autisme. De reguliere hulp is vooralsnog ontoereikend. Ik zou mijn dochter graag liefdevolle hulp willen aanbieden die haar anderszijn begrijpt, respecteert en haar hiermee om leert gaan. De reguliere hulp (en scholen) zijn nog steeds te veel gericht op aanpassing. Het speciaal onderwijs richt zich voornamelijk op het wegnemen van visuele prikkels maar kijkt nauwelijks naar de speciale manier van leren. Er worden nog steeds reguliere methodes gebruikt en er wordt geen echt persoonlijk leerplan gemaakt die recht doet aan het kind. Ik wil dit anders voor haar maar het lukt mij niet om deze hulp te vinden of om dit zelf voor elkaar te krijgen. Kun je mij een advies geven hoe ik dit kan realiseren met of desnoods zonder hulp?

    1. Vera Helleman

      Je vraag is heel veelomvattend. Het beste antwoord dat ik je kan geven is uitgebreid uitleg geven over autisme en hier op een ontspannen manier mee omgaan. Wat ik in de online cursus ‘de kracht van autisme’ heb gedaan. Dus ik zou je graag daarheen willen verwijzen… dan heb je een gefundeerd inzicht waarop je kunt gaan bouwen. En zij! Want wij kunnen best in de reguliere wereld leven als we onszelf begrijpen en erkennen!

  2. Mooie punten, met veel woorden omkleed. Zou in deze niet over “ons” willen spreken, omdat de diversiteit hierbij te groot is. Zelfs wanneer het om bij deelgroepen min of meer veelvoorkomende verschijnselen gaat, zijn de belevingen en uitingen in gedrag te verschillend. Heb het gewoon over ^Ik, Verra Helleman”.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

logo nieuw

"Het is mijn levenslange fascinatie geweest te onderzoeken waarom mensen zeggen wat ze zeggen en doen wat ze doen... omdat het zo onlogisch voorkwam"

Vera geeft trainingen in samenwerking met het EEC

Abonneer je op onze nieuwsbrief

Something went wrong. Please check your entries and try again.

We gebruiken MailChimp als ons marketingautomatiseringsplatform. Door hieronder te klikken en dit formulier in te dienen, erkent u dat de door u verstrekte gegevens worden overgedragen aan MailChimp voor verwerking in overeenstemming met het Privacybeleid en de Voorwaarden van MailChimp.

 
OMDAT INZICHT HET VERSCHIL MAAKT

Het Emotie Expertise Centrum heeft als doelstelling het overdragen van kennis en inzicht over de functie, boodschap, werking van en omgang met emoties.
Wij streven ernaar dat emoties weer de positieve aandacht krijgen die ze verdienen, zodat de mens in balans met zichzelf en zijn omgeving kan functioneren.

Volg vera op:

Scroll naar top

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten