Autisme

Autisme is een relatief nieuw begrip. Pas sinds de film 'Rain man' (1976) is er meer bekendheid over gekomen. De voorbeeldpersoon die voor deze persoon werd gebruikt had overigens niet eens autisme, maar had het savant syndroom. Het droeg bij aan het beeld wat de meesten over autisme kennen: mensen met laag i.q., beperkte sociale vaardigheden en één specifieke interesse. Rond 1990 werd het werk van Hans Asperger bekender en kreeg autisme ook meer aandacht voor mensen met een hoog iq, die zich veel beter konden redden in de maatschappij, maar anders functioneerden als de gemiddelde mens. Sindsdien zijn er een hoop mooie intitiatieven ontwikkeld, maar nog steeds zien we autisme als een 'probleem' of 'stoornis' en is de aanpak gericht op het leren aanpassen aan de maatschappij.
Ik ga nog een stapje verder... ik zie autisme als een evolutionaire ontwikkeling. Het aantal autisme diagnoses is explosief aan het stijgen en dat is geen toeval. Mensen met autisme functioneren wel degelijk anders, de constitutie is anders, maar het heeft naast de uitdagingen die zij.. wij in deze maatschappij tegenkomen ook een prachtige zijde, waar de maatschappij, als we het gaan begrijpen, mogelijk een stukje mooier van kan worden. Daarom zet ik me in een andere kijk op autisme over te brengen.

Huidige theorieën 

Hiernaast vind  je een opsomming van de huidige kenmerken en verklaringsmodellen over autisme. De kenmerken zijn teruggebracht naar twee die alle autisten gemeen hebben met elkaar. Over de huidige verklaringsmodellen horen we tegenstrijdige geluiden, omdat niet alle autisten voldoen aan alle modellen. Tegenwoordig zijn er meerdere verklaringsmodellen in omloop.

Tijdens mijn verdiepingstocht heb ik kunnen aanraken daar waar er aannames gedaan werden die niet klopten. Een eigenschap van mijn zeer gedetailleerde autistische brein dat al van jongs af aan gefocust is op discrepantie tussen reële werkelijkheid en gedachten cq taal. Ik ben gaan zoeken naar fundamentele eigenschappen die alle mensen met autisme gemeen hebben. Dat zijn geen gedragskenmerken, maar constitutionele kenmerken.

De clinische gedragskenmerken die daaruit voortkomen, bekend als de DSM-kenmerken zijn gevolg van een autistische constitutie dat zich niet heeft weten te handhaven in de maatschappij.

DSM kenmerken:

  • Repetitief gedrag en specifieke interesses
  • Beperkingen in de sociale communicatie en interactie

Verklaringsmodellen:

  • Theory of Mind
  • Centrale coherentie
  • Executieve fucties
"Autisme is geen ziekte waarvan je kunt genezen, maar een fundamenteel andere constitutie met positieve kwaliteiten."

Een nieuwe grondslag

  • Hyper sensitiviteit
    Kenmerkend voor autisme is o.a. de hyper sensitiviteit. Deze uit zich niet alleen in de fijngevoeligheid van de zintuigen, maar ook in het coping gedrag dat nodig is bij overprikkeling, zoals het stimming, afsluiten en woedeaanvallen. In positieve zin is de sensitiviteit een zeer geavanceerd navigerend gereedschap dat we niet willen afvlakken, maar juist willen inzetten.
  • Het ontbreken van een ik-referentiekader
    Het ontbreken van het ik-referentiepunt is oorzaak van de beperking in het voorstellingsvermogen en inlevingsvermogen. De toekomst en het dáár is alleen in te beelden met een ik-referentiepunt. Aan de andere kant is dit de reden van de puurheid, eerlijkheid, het onderliggende respect voor hoe anderen hun leven leven en de nuchterheid over emotionele zaken die we bij autisme waarnemen.
  • Natuurwetmatig denken
    Dit is de logica waar vanuit mensen met autisme de wereld aftasten. Problemen in het begrijpen van dubbele boodschappen, spreekwoorden, sarcasme maar ook (bepaalde) sociale verwachtingen komen hier vandaan. Evenals de specifieke interesses. Dit brein is meer gedetailleerd dan overzichtelijk ‘ontworpen’ en weegt alles af tegen een bepaald soort logica (natuurwetten ipv regels). De noodzaak voor regels, maar ook de weerstand tegen regels wordt hier heel logisch. Deze pijler biedt bij begrip handvatten voor een andere, meer autistisch logische, begeleiding die beter afgestemd blijft met zichzelf.

Recente artikelen

Begrip en erkenning voor fysieke gevoeligheid

Door Vera Helleman | 12 oktober, 2019

Het is vroeg in de morgen, maar toch moeten we in een kwartier wegrijden om op tijd op school te zijn. Er zijn geen ‘lekkere’ broeken meer volgens mijn zoon en degene die ik juist had gekocht is afgekeurd, omdat hij te nauw sluit. Op het randje van een emotionele uitbarsting probeert eerst papa en dan hijzelf de pijpen op te rekken… tot hij, rood […]

Lees verder

Over gevoelige zintuigen #autisme

Door Vera Helleman | 4 juni, 2019

Bovenstaande foto kwam ik per toeval tegen op shutterstock. Mijn eerste reactie was “jakkes, bah!”, gevolgd door een rilling. Een normale reactie voor iemand met autisme. Bij ons in huis worden geen after shaves, parfums noch deodorant sprays gebruikt. Gelukkig vind iedereen in dit huis dat ‘jakkes, bah!’. Is lichaamsgeur beter dan? Ja! Tenzij de persoon in kwestie zich vol heeft gestopt met onnatuurlijk voedsel […]

Lees verder

Specifieke interesses

Door Vera Helleman | 31 mei, 2019

Wat ik onder andere zo fantastisch vind aan autisme is de specifieke interesses die mensen met autisme hebben. Als moeder van meerdere autistische kinderen kan ik uit ervaring zeggen dat dit al heel jong zichtbaar is, maar… ook andere vorm kan krijgen door de jaren heen. En andere vorm zal krijgen, omdat ze zich ontwikkelen in hun fascinaties. Vaak hebben mijn man en ik gedacht […]

Lees verder

Autisme en ervaringsgericht leren

Door Vera Helleman | 15 mei, 2019

Is het je weleens opgevallen dat een autistische kind lak heeft aan jouw ‘als-dan’ argumenten en gewoon toch doorgaat na een waarschuwing? Of heb je weleens gemerkt als autist zelf dat je alles eerst aan den lijve moet ondervinden, voordat je het je kunt voorstellen? Dat komt door het ontbreken van een ik-referentie punt. Het ik-referentiepunt is een conceptuele ‘ik’ waarmee mensen zich een voorstelling […]

Lees verder

Autisme en een negatief zelfbeeld

Door Vera Helleman | 18 maart, 2019

vraag: Ik had al niet zo’n fantastisch zelfbeeld, waarbij vaak dingen niet gelukt zijn (werk/relatie). Na een jarenlange zoektocht naar oplossingen heb ik de diagnose autisme gekregen. Ik ervaar dat, zeg, de helft van de mensen om mij heen een draai maakt in hun energie, naar mij toe, als ik het hen vertel. Ik voel mij niet meer voor vol aangezien door hun (ook vrienden/familie). […]

Lees verder

Selectief mutisme bij kinderen met autisme

Door Vera Helleman | 6 maart, 2019

Selectief mutisme is een angststoornis, maar komt ook voor als symptoom van autisme. Beiden geven een zelfde soort beeld, maar vanuit een totaal andere reden. Wat betekent dat ze ook een andere behandeling nodig zal hebben. Zelf ben ik jarenlang selectief mutistisch geweest en voel me geroepen hier wat meer informatie over te geven als ervaringsdeskundige. In de tijd dat ik jong was, werd niet […]

Lees verder

Trainingen 3-luik: DE KRACHT VAN AUTISME

Ik voel grote passie een andere kijk op autisme over te dragen. Niet alleen om deze explosief groeiende groep mensen te helpen, maar ook om bij te dragen aan een verandering in de maatschappij. Autisme is namelijk geen ziekte die te genezen is, maar vraagt om een verandering in de maatschappelijke structuur die voor iedereen heilzaam zou zijn.
De trainingen worden gegeven in samenwerking met het EEC (Emotie Expertise Centrum)