Autisme

Autisme is een relatief nieuw begrip. Pas sinds de film 'Rain man' (1976) is er meer bekendheid over gekomen. De voorbeeldpersoon die voor deze persoon werd gebruikt had overigens niet eens autisme, maar had het savant syndroom. Het droeg bij aan het beeld wat de meesten over autisme kennen: mensen met laag i.q., beperkte sociale vaardigheden en één specifieke interesse. Rond 1990 werd het werk van Hans Asperger bekender en kreeg autisme ook meer aandacht voor mensen met een hoog iq, die zich veel beter konden redden in de maatschappij, maar anders functioneerden als de gemiddelde mens. Sindsdien zijn er een hoop mooie intitiatieven ontwikkeld, maar nog steeds zien we autisme als een 'probleem' of 'stoornis' en is de aanpak gericht op het leren aanpassen aan de maatschappij.
Ik ga nog een stapje verder... ik zie autisme als een evolutionaire ontwikkeling. Het aantal autisme diagnoses is explosief aan het stijgen en dat is geen toeval. Mensen met autisme functioneren wel degelijk anders, de constitutie is anders, maar het heeft naast de uitdagingen die zij.. wij in deze maatschappij tegenkomen ook een prachtige zijde, waar de maatschappij, als we het gaan begrijpen, mogelijk een stukje mooier van kan worden. Daarom zet ik me in een andere kijk op autisme over te brengen.

Huidige theorieën 

Hiernaast vind  je een opsomming van de huidige kenmerken en verklaringsmodellen over autisme. De kenmerken zijn teruggebracht naar twee die alle autisten gemeen hebben met elkaar. Over de huidige verklaringsmodellen horen we tegenstrijdige geluiden, omdat niet alle autisten voldoen aan alle modellen. Tegenwoordig zijn er meerdere verklaringsmodellen in omloop.

Tijdens mijn verdiepingstocht heb ik kunnen aanraken daar waar er aannames gedaan werden die niet klopten. Een eigenschap van mijn zeer gedetailleerde autistische brein dat al van jongs af aan gefocust is op discrepantie tussen reële werkelijkheid en gedachten cq taal. Ik ben gaan zoeken naar fundamentele eigenschappen die alle mensen met autisme gemeen hebben. Dat zijn geen gedragskenmerken, maar constitutionele kenmerken.

De clinische gedragskenmerken die daaruit voortkomen, bekend als de DSM-kenmerken zijn gevolg van een autistische constitutie dat zich niet heeft weten te handhaven in de maatschappij.

DSM kenmerken:

  • Repetitief gedrag en specifieke interesses
  • Beperkingen in de sociale communicatie en interactie

Verklaringsmodellen:

  • Theory of Mind
  • Centrale coherentie
  • Executieve fucties
"Autisme is geen ziekte waarvan je kunt genezen, maar een fundamenteel andere constitutie met positieve kwaliteiten."

Een nieuwe grondslag

  • Hyper sensitiviteit
    Kenmerkend voor autisme is o.a. de hyper sensitiviteit. Deze uit zich niet alleen in de fijngevoeligheid van de zintuigen, maar ook in het coping gedrag dat nodig is bij overprikkeling, zoals het stimming, afsluiten en woedeaanvallen. In positieve zin is de sensitiviteit een zeer geavanceerd navigerend gereedschap dat we niet willen afvlakken, maar juist willen inzetten.
  • Het ontbreken van een ik-referentiekader
    Het ontbreken van het ik-referentiepunt is oorzaak van de beperking in het voorstellingsvermogen en inlevingsvermogen. De toekomst en het dáár is alleen in te beelden met een ik-referentiepunt. Aan de andere kant is dit de reden van de puurheid, eerlijkheid, het onderliggende respect voor hoe anderen hun leven leven en de nuchterheid over emotionele zaken die we bij autisme waarnemen.
  • Natuurwetmatig denken
    Dit is de logica waar vanuit mensen met autisme de wereld aftasten. Problemen in het begrijpen van dubbele boodschappen, spreekwoorden, sarcasme maar ook (bepaalde) sociale verwachtingen komen hier vandaan. Evenals de specifieke interesses. Dit brein is meer gedetailleerd dan overzichtelijk ‘ontworpen’ en weegt alles af tegen een bepaald soort logica (natuurwetten ipv regels). De noodzaak voor regels, maar ook de weerstand tegen regels wordt hier heel logisch. Deze pijler biedt bij begrip handvatten voor een andere, meer autistisch logische, begeleiding die beter afgestemd blijft met zichzelf.

Recente artikelen

ASS in een veranderende maatschappij

Door Vera Helleman | 16 februari, 2019

Misschien is het niet toevallig dat er zo’n sterke toename van mensen met autisme is op de wereld. 1 Op de 80 mensen heeft op dit moment een officiële diagnose. Massaal vallen mensen buiten het sociale kader (en niet alleen met ASS). Wat wil dat ons vertellen?  Vroeger vonden mensen mij maar raar, tegenwoordig bestempelen ze het als bijzonder. Of zoals een familielid me onlangs zei: […]

Lees verder

Uit de kast

Door Vera Helleman | 29 januari, 2019

Het gebeurde naar aanleiding van een interview dat ik hoorde over de jeugd van een vrouw die gediagnosticeerd was met Asperger. De enorme herkenbaarheid maakte dat ik een online test ging doen. Ik scoorde 100% positief. Dit was het begin van een officieel onderzoek en een informatievergaarwoede dat met een scherp oplettend oog en een achtergrond in jarenlang onderzoek naar ‘de mens’ gelezen werd. Je […]

Lees verder

Trainingen 3-luik: DE KRACHT VAN AUTISME

Ik voel grote passie een andere kijk op autisme over te dragen. Niet alleen om deze explosief groeiende groep mensen te helpen, maar ook om bij te dragen aan een verandering in de maatschappij. Autisme is namelijk geen ziekte die te genezen is, maar vraagt om een verandering in de maatschappelijke structuur die voor iedereen heilzaam zou zijn.
De trainingen worden gegeven in samenwerking met het EEC (Emotie Expertise Centrum)